Οκτώβριος: μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού

Οκτώβριος: μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού

Οι χρήσιμες συστάσεις της Αμερικανικής Εταιρείας Καρκίνου για την έγκαιρη ανίχνευση καρκίνου του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως, τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η έγκαιρη ανίχνευσή του και η θεραπεία αιχμής, είναι οι πιο σημαντικές στρατηγικές για την πρόληψη θανάτων από την αιτία αυτή. Επίσης, η τακτική εξέταση διαγνωστικών εξετάσεων είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να τον εντοπίσετε νωρίς.

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου δίνει κάποιες σημαντικές οδηγίες ελέγχου για γυναίκες με μέσο αλλά και υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Συστάσεις για γυναίκες με μέσο κίνδυνο

Μια γυναίκα θεωρείται ότι διατρέχει μέσο κίνδυνο, εάν δεν έχει προσωπικό ιστορικό, ισχυρό οικογενειακό ή κάποια γενετική μετάλλαξη που είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού (όπως σε γονίδιο BRCA) και δεν είχε υποβληθεί σε θεραπεία ακτινοβολίας στο στήθος πριν από την ηλικία των 30 ετών.

Τι είναι το γονίδιο BRCA;

Τα γονίδια BRCA είναι ογκοκατασταλτικά γονίδια. Υπάρχουν 2 τέτοια γονίδια (BRCA1 και BRCA2) σε όλους μας, τόσο στις γυναίκες όσο και στους άντρες. Όταν λειτουργούν φυσιολογικά τα γονίδια αυτά, εμποδίζουν τη δημιουργία καρκινικών κυττάρων. Δεν επιτρέπουν στα κύτταρα του μαστού, της ωοθήκης αλλά και σε άλλους τύπους κυττάρων να αυξάνονται πολύ γρήγορα και με ανεξέλεγκτο τρόπο ώστε να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Μετάλλαξη BRCA γονιδίων

Μερικές φορές παρουσιάζονται ορισμένες αλλαγές ή «μεταλλάξεις» στα γονίδια BRCA. Πολλές από αυτές τις μεταλλάξεις είναι ακίνδυνες και δεν δημιουργούν πρόβλημα. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, οι μεταλλάξεις μπορεί να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία του κυττάρου. Τα κύτταρα τότε είναι πιο πιθανό να αρχίζουν να διαιρούνται και να πολλαπλασιάζονται με ταχύ ρυθμό και να εξελιχθούν σε καρκινικά.

«Κληρονομικοί καρκίνοι μαστού και ωοθηκών» ονομάζονται εκείνοι που προκαλούνται λόγω γονιδιακών μεταλλάξεων, και είναι περίπου το 5-10% των καρκίνων του μαστού και το 10-15% των καρκίνων των ωοθηκών.

Οι μεταλλάξεις αυτών των γονιδίων δεν κληρονομούνται μόνο από την μητέρα. Και ο πατέρας μπορεί να είναι φορέας μετάλλαξης αφού ένα από τα ζεύγη του κάθε γονιδίου προέρχεται από αυτόν. Εάν ένας από τους γονείς ή τα αδέλφια σας έχει μια μετάλλαξη γονιδίων BRCA, υπάρχει 50% πιθανότητα να έχετε κι εσείς τη μετάλλαξη.

Ο μόνος τρόπος για να γνωρίζετε με βεβαιότητα εάν έχετε μια μετάλλαξη των γονιδίων BRCA1 ή BRCA2, είναι να κάνετε ένα ειδικό γενετικό τεστ για την ανίχνευσή τους, το οποίο γίνεται με μία απλή αιμοληψία. Είναι χρήσιμο πριν κάνετε την εξέταση να μιλήσετε με έναν κλινικό γενετιστή, ώστε να εκτιμήσει τον κίνδυνο για κληρονομικό καρκίνο με βάση το οικογενειακό ιστορικό σας. Επίσης, θα σας ενημερώσει για τη σημασία των αποτελεσμάτων της εξέτασης.

Παράγοντες κινδύνου για παρουσία μετάλλαξης στο γονίδιο BRCA

Ο κίνδυνος να έχετε μετάλλαξη στο γονίδιο BRCA είναι μεγαλύτερος, εάν στο οικογενειακό σας ιστορικό υπάρχει κάτι από τα παρακάτω:

  • πολλοί συγγενείς με καρκίνο του μαστού
  • κάποιος συγγενής με καρκίνο στις ωοθήκες
  • συγγενείς με διάγνωση καρκίνου του μαστού πριν από την ηλικία των 50 ετών
  • συγγενής με γνωστή μετάλλαξη στα γονίδια BRCA.

Χρήσιμες πληροφορίες για το γονίδιο BRCA

Κάποιες μεταλλάξεις του γονιδίου BRCA αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης ορισμένων μορφών καρκίνου. Περίπου 50 στις 100 γυναίκες με μετάλλαξη γονιδίων BRCA1 ή BRCA2. θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού μέχρι να γίνουν 70 ετών. Συγκριτικά, μόνο 7 στις 100 γυναίκες στο γενικό πληθυσμό θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού μέχρι την ηλικία των 70 ετών.

Περίπου 30 στις 100 γυναίκες με μετάλλαξη γονιδίων BRCA1 ή BRCA2 θα αναπτύξουν καρκίνο των ωοθηκών μέχρι να γίνουν 70 ετών. Αντίστοιχα μόνο 1 στις 100 γυναίκες στον γενικό πληθυσμό θα αναπτύξει καρκίνο των ωοθηκών μέχρι να γίνουν 70.

Στις γυναίκες, οι μεταλλάξεις του γονιδίου BRCA μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου στις σάλπιγγες, στο περιτόναιο και στο πάγκρεας.

Στους άνδρες, οι μεταλλάξεις του γονιδίου BRCA μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο πάγκρεας, στον προστάτη και στο μαστό.

Τρόποι για να μειώσετε τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου

Οι τρόποι για να μειώσετε τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου ή για να τον ανιχνεύσετε νωρίτερα, περιλαμβάνουν:

1. Τον εντατικό προληπτικό έλεγχο από μικρότερη ηλικία και σε πιο συχνά διαστήματα.

2. Ορισμένες στοχευμένες χειρουργικές επεμβάσεις που μειώνουν τον κίνδυνο.

Οδηγός για γυναίκες υψηλού κινδύνου

1. Μεταξύ 40 και 44,  σκόπιμο είναι να ξεκινήσουν τον έλεγχο με μαστογραφία κάθε χρόνο.

2. Στις ηλικίες 45 έως 54 θα πρέπει να πραγματοποιούν μαστογραφίες κάθε χρόνο.

3. Από την ηλικία των 55 ετών και άνω, μπορούν να επιλέξουν να πραγματοποιούν τις ετήσιες μαστογραφίες.

Συστάσεις για γυναίκες με υψηλό κίνδυνο

Οι γυναίκες που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, βάσει ορισμένων παραγόντων θα πρέπει να πραγματοποιούν μαγνητική τομογραφία μαστού και μαστογραφία κάθε χρόνο, συνήθως ξεκινώντας από την ηλικία των 30 ετών. Αφορά γυναίκες που:

  • κινδυνεύουν σε ποσοστά 20% έως 25%, σύμφωνα με μελέτες αξιολόγησης κινδύνου οι οποίες βασίζονται κυρίως στο οικογενειακό ιστορικό
  • έχουν μια γνωστή μετάλλαξη των γονιδίων BRCA1 ή BRCA2 (με βάση την ύπαρξη γενετικών δοκιμών)
  • έχουν συγγενή πρώτου βαθμού (γονέα, αδερφό, αδερφή ή παιδί) με μετάλλαξη του γονιδίου BRCA1 ή BRCA2 και δεν έχουν πραγματοποιήσει γενετικούς ελέγχους
  • έχουν σύνδρομο Li-Fraumeni, σύνδρομο Cowden, σύνδρομο Bannayan-Riley-Ruvalcaba ή έχουν συγγενείς πρώτου βαθμού με ένα από τα προηγούμενα αυτά σύνδρομα.

Ο ρόλος της μαστογραφίας

Οι τακτικές μαστογραφίες μπορούν να βοηθήσουν στην εύρεση καρκίνου του μαστού σε πρώιμο στάδιο, όταν η θεραπεία είναι πιο επιτυχής. Μια μαστογραφία μπορεί συχνά να βρει αλλαγές στο στήθος που θα μπορούσαν να είναι καρκίνος χρόνια πριν αναπτυχθούν σωματικά συμπτώματα. Ωστόσο, οι μαστογραφίες δεν έχουν πάντα υψηλά ποσοστά ανίχνευσης.

Κάποιο μεγάλο ποσοστό καρκίνων του μαστού «χάνονται» στον προληπτικό έλεγχο, με ιδιαίτερα δύσκολη την ανίχνευσή του σε περιπτώσεις πυκνών μαστών, ή της επικάλυψης του καρκίνου από τον μαστικό αδένα στη διάρκεια της εξέτασης με απλή μαστογραφία.

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες γυναίκες στρέφονται στην ψηφιακή μαστογραφία. Η συγκεκριμένη μαστογραφία, έχει την ικανότητα να διακρίνει εξαιρετικά μικρού μεγέθους μαστογραφικά ευρήματα, όπως οι μικροαποτιτανώσεις που έχουν μέγεθος 100-200 microns.

Η ψηφιακή μαστογραφία προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα σε σχέση με την κλασική (αναλογική) και αυτά είναι:

  • Η εξέταση σε ψηφιακό μαστογράφο διαρκεί σχεδόν τον μισό χρόνο σε σχέση με τον συμβατικό ή αναλογικό.
  • Επιτυγχάνεται σημαντική μείωση της δόσης της ακτινοβολίας στην ασθενή (ανάλογα με τον τύπο του μαστού).
  • Λαμβάνονται εικόνες υψηλής ανάλυσης που αυξάνουν τη διαγνωστική πληροφορία και συντελούν στην πρώιμη διάγνωση καρκίνου του μαστού σε πολύ πιο αρχικό στάδιο.
  • Η ψηφιακά παραγόμενη εικόνα μπορεί να υποστεί επεξεργασία από τον ιατρό βελτιώνοντας την αντίθεση και μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τις άσκοπες επαναλήψεις. Επίσης αποθηκεύεται ηλεκτρονικά και διατηρείται αναλλοίωτη η εικόνα για πολλά χρόνια.
  • Παρέχει τη δυνατότητα χρήσης υπολογιστικά υποβοηθούμενης διάγνωσης (Computer Aided Diagnosis-CAD), εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο στην υπηρεσία των ακτινολόγων.

 

Τι να προτιμήσετε

Όπως η κλασσική, έτσι και η ψηφιακή μαστογραφία θα πρέπει να γίνεται η πρώτη, στην ηλικία των 35 ετών και στη συνέχεια από την ηλικία των 40 χρονών και άνω, κάθε χρόνο. Σε γυναίκες με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό συστήνεται να αρχίζει ο έλεγχος περίπου 10 χρόνια νωρίτερα από την ηλικία που εμφανίστηκε ο καρκίνος στο μέλος της οικογένειας. Η ψηφιακή μαστογραφία είναι ιδανική μέθοδος για τις γυναίκες νεαρής ηλικίας, ή για τις γυναίκες με πυκνούς μαστούς.

Διαδώστε το άρθρο


ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΟ

PREGNANCY
PROBABILITY App By Medimall

Σε συνεργασία με την επιστημονική ομάδα της Medimall IVF Clinic, οι ενδιαφερόμενες μπορούν μέσω του Pregnancy Probability App να μάθουν τις πιθανότητες εγκυμοσύνης μέσω όλων των πιθανών τρόπων (Sex, IUI, Natural Cycle IVF, IVF) αναφέροντας την ηλικία τους και τον δείκτη AMH (Anti Mullerian Hormone).

Google Play: 1,89€

App store: 1,99€